APP plakayı şoförler odası ücretsiz değiştirecek. Yönetmelik yayınlandı

Türkiye Şoförler ve Otomobilciler Federasyonunun (TŞOF), kendi bastığı APP görünümlü plakaları ücretsiz değiştirecek. Yeni karara göre, polis odanın bastığı plakayı yönetmeliğe aykırı bulursa TŞOF, plaka basım belgesi istemeden yenisi verecek.

Resmî Gazete’de yayımlanan değişiklikle Araçların Satış, Devir ve Tescil Hizmetlerinin Yürütülmesi Hakkında Yönetmeliğin 31. maddesine yeni fıkra eklendi. Değişikliğe göre, APP görünümlü plakalarda TŞOF'un sorumluluğu tanımlandı. Yönetmek değişikliğine göre, TŞOF damga ve mühürlü olmasına rağmen, yönetmeliğe uygun olmayan ve kendisine bağlı birimler tarafından basılan plakaları değiştirecek. Yeni madde şöyle; 

“Plaka basmaya yetkili kuruluş tarafından bu yönetmelikte belirtilen nitelik veya ölçülere aykırı plaka basıldığının trafik kolluğu tarafından tespiti halinde, tescil plakasının tekrar basımı için plaka basım talep belgesi aranmaz. Bahse konu plakalar, plaka basmaya yetkili kuruluş tarafından herhangi bir ücret talep edilmeksizin değiştirilir.”

Yönetmelik değişikliği, trafik ekiplerinin tespiti halinde ilgili odanın plakanın yenisini vereceği anlamına geliyor. Araç sahibinin kendiliğinden böyle bir talepte bulunmasına da gerek yok. 

YIL SONUNA KADAR SÜRE VERİLDİ, MEVCUT PLAKALAR GEÇERLİ SAYILDI

Yönetmeliğe eklenen bir madde ile Türkiye Şoförler ve Otomobilciler Federasyonu, kendisine bağlı birimlere yeni plaka kalıpları göndermekle yükümlü kılındı. Yani bütün plakalar artık tek tip kalıpla basılacak. Bu kalıp değişimi için 2027 yılı ocak ayına kadar süre verildi.  

Yönetmelikte, "Bu tarihten önce yetkili kuruluş tarafından basılmış olup da mühürlü ve diğer güvenlik işaretleri bulunan araç tescil plakaları, belirtilen ölçülere uygun kabul edilir.” denildi. Yani, damgalı ve mühürlü olan plakalar geçerli olmaya devam edecek. 

YÖNETMELİK NEDEN DEĞİŞTİ?

TŞOF'un bastığı bazı plakalar APP plaka ile karıştırıldı. TŞOF'un kalın harf ve rakamlı plaka bastığı biliniyordu. İçişleri Bakanlığı, APP plakası tartışmaları sırasında bu durumu farketti ve önce süre uzatımı verdi. 

Bakanlık, TŞOF tarafından basılan bütün plakalar yasal sayılmasını benimsemişti. Buna karşılık, 1 Nisan itibarıyla TŞOF dışında basılmış ve güvenlik standartlarını taşımayan sahte plaka kullananlara yönelik cezai işlemlerin kesin olarak uygulanacak, bu kapsamda 140 bin lira idari ceza kesilecek. 

Alınan karara göre, hatalı basılmış olsa dahi TŞOF tarafından verilmiş plakalar için cezai işlem uygulanmayacak, söz konusu plakaların belirlenen süreç içerisinde değiştirilmesi sağlanacaktı. Yani, yıl sonuna kadar bütün plakalar tek tip haline getirilecekti.

Sızan bilgiler, İçişleri Bakanlığı'nın, plaka basımında tek yetkili kılınan TŞOF'a da yaptırım öngördüğünü gösteriyordu. Şoförler Odası'na APP plakalarını yasaya uygun hale getirmeleri için 1 Ocak 2027'ye kadar süre verilecekti. Odanın bütün plakaları tek tip basacak geliştirmeyi ve değişimi yapması gerekiyor. Basında çıkan haberlere göre, aksi halde 180 gün süreyle plaka basma yetkileri iptal edilecek. Ayrıca, basımı gerçekleştiren oda başkanı hakkında görevi suiistimalden suç duyurusunda bulunulacak. Oda tarafından basılan plakaların görsellerinin bir örneği Emniyet sistemlerinde saklanacak ve plaka üzerinde kimin oynamaya yaptığı, plakanın yönetmeliğe aykırı basılıp basılmadığı bu şekide kontrol edilecek. Yorumlara göre, odaya, yönetmeliği aykırı basılan her plaka için 10 bin lira da ceza kesilecek.

ODANIN BASTIĞI PLAKAYA CEZA GELİRSE NE YAPMALIYIZ?

APP plakalara yönelik cezaların artmasının ardından TŞOF'un ek ücret verilmesi karşılığında, yönetmelikteki plaka dışında, görsel amaçlı daha kalın harfli plaka bastığı anlaşılmıştı. TŞOF'un bastığı resmi damgalı bu plakalar, kalın harfleri nedeniyle APP plaka olarak algılandı ve birçok araç sahibi panikle bu plakalara değiştirmek istedi, İçişleri Bakanlığı, karmaşa nedeniyle, bütün resmi damgalı ve mühürlü plakaları yönetmeliğe uygun olarak değerlendirdi. Oysa TŞOF'tan verilen bu plakaların önemli bölümü, yönetmelikteki tarife uymuyor.

TŞOF yetkilileri, açık bir dille görsel olarak iyi görünmesi için kalın harf ve rakamlı plaka bastıklarını, hatta aynı ildeki ilçeler arasında bile görsel olarak farklı plaka basıldığını anlattı. İçişleri Bakanlığı'nın, benzer durumların yeniden yaşanmaması için TŞOF'a yönelik idari cezalar da öngördüğü belirtiliyordu. 

APP PLAKA ÜCRETSİZ NASIL DEĞİŞTİRİLİR?

Yönetmelik değişikliğinin ardındanş TŞOF, trafik ekiplerinin uygun bulmadığı plakaları yenisiyle değiştirecek. Emniyet ekipleri, TŞOF'un bastığı plakaları uygun bulmazsa, plakayı basan birime gidilecek. Plakalardaki karekodlar, hangi odanın bu plakayı bastığını gösteriyor. Plakayı basan oda, evrakları saklamak zorunda ve size bu plakayı bastığına dair evrak vermek zorundaydı. Trafik ekiplerinin talebi üzerine artık ilgili oda yeni plakayı ücretsiz basacak. 

PLAKA YÖNETMELİĞİ GÖRE NASIL OLMALI?

Plaka işlemleri Araçların Satış Devir ve Tescil Hizmetleri'nin Yürütülmesi Hakkındaki Yönetmelik Hükümleri'ne göre yürütülüyor. Bu yönetmeliği göre plakalarda olması gereken özellikler özetle şöyle;

- Kare kutucuklar içinde ay ve yıldız ve TR güvenlik işaretleri bulunan yansıtıcılı folyo ile kaplı olacak.

- İl kodu ile harf grubu arasındaki alanda plakaya ait bilgilerin doğrulanmasını sağlamak üzere 15 e 15 mm ebadında kare kod ve plakanın basıldığı yıl ile başlayan ve 12 puntoda 12 haneli seri numarası bulunacak.

- Güvenlik işaretleri, tescil plakalarının sahtelerinin veya kopyalarının yapılmasına engel olmak amacıyla yansıtıcı tabakalı üretilecek.

- Güvenlik işaretler, güvenlik işaretleri takılı tescil plakası üzerinde aracın yaklaşık 1.8 metre önünde veya arkasında ayakta durulduğunda ve 30 derecelik bir açı ile bakıldığında görülebilir olacak.

- 1 metreden fazla yaklaşıldığında ya da 4 metreden fazla uzaklaşıldığında görülemeyecek nitelikte olacak.

ODANIN BASTIĞI PLAKALAR NASIL OLMALI?

Türkiye'deki araç tescil plakalarının basımının, yetkili kuruluş olan Türkiye Şoförler ve Otomobilciler Federasyonu (TŞOF) yapıyor.

Plaka üzerinde bulunması gereken güvenlik işaretleri şu şekilde:

"- Plakanın üzerinde TŞOF'un mührü bulunması gerekiyor.

- Sol tarafta, Türkiye'nin uluslararası güvenlik işareti olan TR rumuzu bulunmalıdır.

- Her plakanın üzerinde hologram ve güvenlik şeridi bulunması gerekli.

- Plakaların üzerinde tekrar eden kare kutucuklar içinde ay ve yıldız ile TR güvenlik işaretleri yer almakta.

- 1 Ocak 2024 tarihinden itibaren basılan plakalara ek olarak karekod ve 12 haneli seri numarası eklendi.

Ancak plakada karekod olmaması onun sahte olduğu anlamına gelmez. Mührün ve güvenlik işaretlerinin olması, plakanın standartlara uygun ve geçerli olması için yeterli.

SAHTE PLAKAYA AĞIR CEZA VAR

APP plaka adı verilen ancak tamamen sahte olan plakalar dava var. Bu plakaların cezası ağır. Yasa değişikliğine göre, okunması zor hale getirilmiş plakaya 140 bin lira ceza yazılıyor. Araç da 30 gün trafikten men ediliyor. Yasaya göre, son ihlalin gerçekleştiği tarihten geriye doğru bir yıl içinde iki veya daha fazla ihlal edilmesi halinde her seferinde 280 bin Türk lirası idari para cezası uygulanarak sürücü belgeleri altmış gün süreyle geri alınacak ve araç altmış gün süre ile trafikten men edilecek. Ayrıca bu kişiler Türk Ceza Kanunu'nun 204'üncü maddesi hükmüne göre cezalandırılacak. 204'üncü madde "Bir resmî belgeyi sahte olarak düzenleyen, gerçek bir resmî belgeyi başkalarını aldatacak şekilde değiştiren veya sahte resmî belgeyi kullanan kişi, iki yıldan beş yıla kadar hapis cezası ile cezalandırılır." olarak yer alıyor.