Aile Bakanı Göktaş, mavi gözlü bebek "siparişine" isyan etti

Aile ve Sosyal Hizmetler Bakanı Mahinur Özdemir Göktaş, evlat edinme sürecinde herkesin kız çocuk istediğini dile getirip "Mavi gözlü olsun" isteğine tepki göstererek "Bu sipariş değil." dedi.

Aile ve Sosyal Hizmetler Bakanı Mahinur Özdemir Göktaş, TBMM Suça Sürüklenen Çocuklara İlişkin Araştırma Komisyonunda milletvekillerinin sorularını yanıtladı.

Evlat edinme hakkında bilgi veren Göktaş, 0-3 yaş arasındaki talebin çok fazla olduğuna dikkat çekti.

“MAVİ GÖZLÜ OLSUN”

Herkesin kız çocuk istediğini ifade eden Göktaş, "Birisi beni aradı, 'Mavi gözlü olsun' dedi. Bu bir sipariş değil. Böyle bir şey olamaz." diye tepki gösterip çocukların ailelere teslim edildikten sonra takip edildiğine de vurgu yaptı.

Göktaş, "Yeri geldiğinde de çocuklarımızı geri alıyoruz." dedi.

EVLAT EDİNME NEDİR?

Evlat edinme durumu evlat edindirilmeye uygun olan çocukla, durumu evlat edinmeye uygun kişi/eşler arasında hukuki bağlar sağlanarak, çocuk- ebeveyn ilişkisinin kurulmasıdır.

KİMLER BAŞVURABİLİR?

Evli çiftler, en az 5 yıldır evliyse ya da her iki eş de 30 yaşını doldurmuşsa evlat edinmek için başvurabilir. Evli olmayan kişiler ise 30 yaşını doldurmuş olmak şartıyla tek başına evlat edinebilir. Evli olmayan kişiler birlikte evlat edinemez.

KORUNMA ALTINDAKİ HER ÇOCUK EVLAT EDİNİLEBİLİR Mİ?

Hayır, edilemez. Bir çocuğun evlat edinilebilmesi için hukuki durumunun uygun olması gerekir. Bu nedenle korunma ve bakım altında bulunan tüm çocukların evlat edindirilmesi mümkün olmayabilir.

Bir çocuğun evlat edinme hizmetinden yararlandırılabilmesi için koruma altında olsun ya da olmasın durumunun hukuksal olarak uygun olması gerekmektedir. Hukuksal olarak uygun olması için de öncelikle çocuğun anne ve babasının rızasının olması ve bu rızanın da mahkeme huzurunda sözlü veyazılı olarak tutanağa geçirilmesi gerekir.

Ancak anne veya babanın kimliğinin ya da uzun süredir nerede olduğunun bilinmemesi, ayırt etme gücünden sürekli yoksun olması ya da çocuğa karşı bakım yükümlülüğünü yerine getirmemesi hâllerinde rıza aranmaz.

EVLAT EDİNMEK İÇİN NEREYE BAŞVURULUR?

Türkiye’de yaşayanlar, ikamet ettikleri ilin Aile ve Sosyal Hizmetler İl Müdürlüğüne ya da e-Devlet üzerinden başvuru yapabilir. Yurt dışında yaşayanlar ise bulundukları ülkedeki yetkili evlat edinme makamına başvurmalıdır.

İLK BAŞVURUDA BELGE GEREKİYOR MU?

İlk bilgilendirme ve başvuru aşamasında önceden hazırlanması gereken herhangi bir belge yoktur.

BAŞVURU RANDEVUSU NEDİR?

Evlat edinmek isteyen kişi ya da kişilerin genel anlamda başvuru için uygun koşullara sahip olup olmadığı değerlendirilir. Uygun koşullar var ise görüşmeye devam edilir. Yapılacak görüşmede, evlat edinmek isteyen kişiler, evlat edinilecek çocuğun özellikleri, evlat edinmeyle ilgili sosyal ve hukuki sonuçları hakkında bilgilendiriliyor.

HANGİ BELGELER İSTENİYOR?

Evlat edinmek üzere başvuran kişi ya da eşlerden, başvurunun değerlendirilmesi sürecinde bazı belgeler isteniyor. Bu belgelerle, başvuru sahiplerinin hukuki durumları, ekonomik koşulları, sağlık durumları ve sosyal yaşamlarının evlat edinmeye uygun olup olmadığı değerlendiriliyor.

Bu kapsamda, nüfus müdürlükleri tarafından düzenlenen ve aile bağları ile medeni durumu gösteren nüfus kayıt örneği talep ediliyor. Ayrıca başvuran kişi ile birlikte yaşayan aile fertlerinin, silinmiş kayıtlar da dâhil olmak üzere adli sicil kayıtlarının sunulması gerekiyor.

Başvuruda bulunanlardan, çocuğun bakım ve eğitim ihtiyaçlarını karşılayabilecek maddi imkânlara sahip olup olmadıklarının tespit edilebilmesi amacıyla mal varlığını, gelir durumunu ve sosyal güvence bilgilerini gösteren belgeler de isteniyor. Bunun yanında, Kimlik Paylaşımı Sistemi üzerinden temin edilebilen yerleşim yeri belgesi ile öğrenim durumunu gösteren belgelerin dosyaya eklenmesi gerekiyor.

Sağlık durumuna ilişkin olarak ise başvuru sahiplerinden, fiziksel, zihinsel ve ruhsal herhangi bir engelinin bulunmadığını; sürekli bakım gerektiren, bulaşıcı ya da süreğen bir hastalığının olmadığını ve alkol ya da uyuşturucu madde bağımlısı olmadığını gösteren resmî bir sağlık kurulu raporu talep ediliyor.

Türkiye’de yaşayan yabancı ülke vatandaşları ile yurt dışında ikamet eden Türkiye Cumhuriyeti vatandaşlarından ise ek belgeler istenebiliyor. Bu kişilerden, geçerli oturma izin belgesinin yanı sıra evlat edinilecek çocuğun kabul eden ülkeye girişine ve orada sürekli ikametine izin verildiğini ya da verileceğini gösteren resmî belgelerin sunulması gerekiyor.

BELGE TESLİMİ İÇİN SÜRE VAR MI?

Evet var. Hazırlamanız istenilen belgeleri, başvuru tarihinden itibaren en geç iki ay içinde tamamlayarak teslim etmelisiniz. Bu süre içinde belgelerini sunmayanların başvuruları işleme konulmaz. Belgelerin sunulduğu tarih ve saat evlat edinme sıralamasında esas alınır.

SOSYAL İNCELEME SÜRECİ NEDİR?

Belgelerin incelenmesi sonucunda dosyanın işlemlerinin devam etmesine karar verilmesi halinde hakkınızda sosyal inceleme süreci başlatılır. İl müdürlüğü evlat edinme birimi tarafından haberli habersiz ziyaretler gerçekleştirilecektir. Yapılacak ziyaretler; evinizde, sosyal çevrenizde, iş çevrenizde… vb olabilir. Sosyal inceleme sürecinde sizin evlat edinilecek çocuk/ çocuklar için uygun ebeveyn olma durumunuz ve koşullarınız ayrıntılı olarak incelenir ve değerlendirilir.

EVLAT EDİNİLECEK ÇOCUK AİLE YANINA NE ZAMAN YERLEŞTİRİLİR?

Dosyanızın uygunluğuna karar verilmesi halinde başvurunuz belge teslim tarihi itibariyle sıraya alınır. Sırada bekleme süreniz evlat edinilecek çocuğun yaş ve cinsiyetine göre değişir.

EVLAT EDİNMENİN YASAL KOŞULLARI NELER?

Evlat edinmenin gerçekleşebilmesi için Türk Medeni Kanunu’nda belirlenen bazı yasal koşulların yerine getirilmesi gerekiyor. Buna göre, evlat edinilecek çocuğun, evlat edinen kişi tarafından en az bir yıl süreyle bakılmış ve eğitilmiş olması şartı aranıyor. Evlat edinmenin her durumda çocuğun yararına olması, ayrıca evlat edinenin varsa diğer çocuklarının hak ve menfaatlerinin hakkaniyete aykırı biçimde zedelenmemesi gerekiyor.

Ayırt etme gücüne sahip olan çocukların evlat edinilmesinde, çocuğun rızasının alınması da yasal zorunluluklar arasında yer alıyor. Bunun yanı sıra, Türk Medeni Kanunu’nun ilgili maddelerinde belirtilen istisnalar dışında, çocuğun anne ve babasının rızasının bulunması gerekiyor. Çocuğun vesayet altında olması durumunda ise evlat edinme işlemi için vesayet makamlarının izninin alınmış olması şart koşuluyor.

Evlat edinecek kişiler açısından da belirli kriterler bulunuyor. Buna göre eşlerin en az beş yıldır evli olmaları ya da her iki eşin de 30 yaşını doldurmuş olması gerekiyor. Bu koşulların tamamının sağlanması hâlinde evlat edinme süreci hukuken mümkün hale geliyor.

EVLAT EDİNME İZLEME SÜRECİ NEDİR?

Evlat edinme izleme süreci, çocuğun aile yanına yerleştirilmesinden evlat edinme işlemi hukuken tamamlanıncaya kadar geçen dönemi kapsıyor. Bu süreçte, çocuğun yeni ailesine uyumu ve bakım koşulları düzenli olarak takip ediliyor.

İzleme kapsamında yetkililer tarafından haberli ya da habersiz ziyaretler gerçekleştiriliyor. Bu ziyaretlerde çocuğun fiziksel, duygusal ve sosyal gelişimi değerlendirilirken, aileye gerektiğinde danışmanlık hizmeti de sunuluyor.

Yapılan her izleme çalışması ayrıntılı şekilde raporlaştırılarak dosyaya ekleniyor. İzleme süreci, evlat edinme işlemleri tamamlanıncaya kadar yürürlükte olan Evlat Edinme Öncesi Geçici Bakım Sözleşmesi süresince devam ediyor.

Yetkililer, izleme sürecinde evlat edinmenin çocuk açısından uygun olmadığı kanaatine varılması halinde, sürecin tamamlanması beklenmeden çocuğun aileden geri alınabileceğini belirtiyor.